Tác dụng của quả nhàu với sức khỏe

trai nhau

Tác dụng của quả nhàu với sức khỏe

Theo Y học cổ truyền, quả nhàu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, điều kinh, hoạt huyết.

1. Nhận biết cây nhàu 

Cây nhàu còn gọi là cây ngao, hoặc nhàu rừng, nhàu núi (Morinda citrifolia L. ), họ Cà phê (Rubiaceae) thuộc loại thân gỗ, cao khoảng  6 – 8 m. Thân cành nhẵn, cành non mập mạp có 4 cạnh, hơi dẹt, có rãnh màu  lục hoặc nâu nhạt. Lá mọc đối, hình bầu dục, hoặc hình trứng. Cụm hoa mọc ở kẽ lá, màu  trắng sau vàng nhạt. Quả thịt, hình trứng hoặc hình cầu, gồm nhiều quả hạch dính vào nhau. Khi chín có màu  vàng hoặc hồng nhạt.

Trái nhàu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểuỞ Nước Ta, nhàu phân bổ hầu hết ở những tỉnh miền Trung, như Khánh Hòa, Tỉnh Bình Định … thường mọc hoang ở vùng rừng thứ sinh hoặc rừng hồi sinh sau nương rẫy, thậm chí còn cả ở vùng rừng ven biển. Hiện nay có trồng nhiều nơi ở miền bắc như TP.HN, Ba Vì, Tỉnh Thái Bình …. Nhàu thường được trồng ở vườn xen lẫn với những cây ăn quả khác. Từ nhàu hoàn toàn có thể khai thác nhiều bộ phận để làm thuốc, như vỏ cây, rễ, lá, quả. Quả nhàu, thu hái khi quả đã già hoặc sắp chín, rửa sạch, để ráo nước, cắt thành từng khoanh tròn ngang quả dầy 5 mm, phơi trong bóng râm cho khô, nơi thoáng gió, hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ 500C đến khô .

2. Các hoạt chất chứa trong các bộ phận của cây nhàu

Vỏ rễ nhàu chứa thành phần moridon, a xít rubicloric, alizarin α – methyl ether và 1 số ít dẫn chất của hợp chất anthraquinon. Lá nhàu chứa iridoidglycosid. Quả nhàu có chất damnacanthal, tinh dầu, rutin, a xít asperulosid, nhiều nguyên tố vi lượng, trong đó có selen .

3. Tác dụng chữa bệnh của rễ nhàu và quả nhàu 

Rễ nhàu có tác dụng hạ huyết áp mạnh và lê dài, ức chế nhẹ so với hệ thần kinh TW, ức chế nhiều loại tế bào ung thư. Dịch chiết quả nhàu có tác dụng giảm sự tiết a xít ở dạ dày, tá tràng, rất có lợi cho những trường hợp viêm dạ dày thể đa toan hoặc trào ngược dịch dạ dày ; hoặc viêm phế quản, hen suyễn, những bệnh tự miễn : viêm khớp dạng thấp, vẩy nến, bệnh luput ban đỏ …. Rễ nhàu có tác dụng giảm đau, chống viêm, hạ đường huyết .
Theo YHCT, quả nhàu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, điều kinh, hoạt huyết. Được dùng trị táo bón, tiểu tiện không thông, điều kinh, hạ sốt, chữa ho, hen. Ngoài ra, còn dùng với đặc thù tăng cường miễn dịch, tăng sức đề kháng cho khung hình. Rễ nhàu có tác dụng trừ phong thấp, nhuận tràng, dùng trị đau nhức xương khớp, trị tăng huyết áp, bồi bổ cho phụ nữ sau sinh yếu mệt .

Liều dùng, ngày dùng 10 – 12g, dạng thuốc sắc, ngâm rượu, phối hợp với các vị thuốc khác.

 4. Một số chứng bệnh thường dùng nhàu:

– Trị tăng huyết áp, lấy rễ nhàu, rửa sạch, phơi khô hoặc sấy khô, thái nhỏ, hãm hoặc sắc 10 – 20 g, mỗi ngày ; nên uống vào buổi tối trước khi đi ngủ sẽ cho tác dụng tốt hơn .
– Trị đau nhức sống lưng xương, đau dây thần kinh ngoại biên, lấy 100 g rễ nhàu, ngâm trong 1 lít rượu 35 0, sau 3 – 4 tuần lễ, hoàn toàn có thể chiết lấy dịch ngâm. Tiếp tục thêm rượu chiết vài lần, gộp dịch chiết. ngày uống 2 – 3 lần, mỗi lần 20 – 30 ml trước bữa ăn .
– Trị táo bón, kích thích tiêu hóa, lợi tiểu, điều kinh, dùng quả nhàu chín ăn với muối, mỗi lần 3 – 5 quả .

– Trị kiết lỵ, lấy độ 3 – 5 quả nhàu đã già, nướng chín ăn, hoặc lấy 10 – 12g lá nhàu sắc uống. Cũng có thể phối hợp với 10g cỏ sữa để tăng thêm hiệu quả.

GS.TS Phạm Xuân Sinh

Trích từ cuốn sách “Tác dụng kỳ diệu của 50 cây thuốc quanh ta” 

( Visited 43.717 times, 54 visits today )

0000000000